Dư công xi măng còn đáng lo khi sức mua đang tăng?

Hãy cùng nhìn vài bức tranh sản xuất và tiêu thụ xi măng toàn quốc tháng 7/2026 dưới đây để thấy rõ sự chênh lệch giữa lượng hàng làm ra và lượng hàng bán đi gây nên tình trạng dư công xi măng:

(Nguồn số liệu: Báo cáo Tình hình Sản xuất và Tiêu thụ Xi măng Việt Nam tháng 7/2026)

Điểm đáng chú ý là tốc độ sản xuất của các nhà máy xi măng đang tăng nhanh hơn tốc độ tiêu thụ của thị trường. Vậy cùng theo dõi xem tình trạng dư công xi măng thực tế hiện nay đang ở mức độ ra sao.

Sức mua cải thiện nhưng dư công xi măng vẫn là áp lực lớn

Nhìn chung, thị trường xây dựng nửa đầu năm nay đã "dễ thở" hơn trước rất nhiều. Chỉ tính riêng 6 tháng đầu năm 2026, tổng lượng tiêu thụ xi măng và clinker của cả nước đạt 60,98 triệu tấn, tăng 15,7% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, lượng tiêu thụ nội địa đạt 41,58 triệu tấn, đóng vai trò là đầu kéo chính giữ nhịp cho thị trường.

Mặc dù sức mua tốt lên, nhưng bài toán cung vượt cầu của ngành vẫn chưa thể giải quyết triệt để ngay được. Theo Báo cáo Thị trường Xi măng Quý II/2026 của CIDC, tình trạng dư thừa công suất sản xuất, chi phí nguyên vật liệu tăng cao và áp lực cạnh tranh giá bán vẫn là những mối lo lớn nhất của các nhà máy.

Riêng trong quý II/2026, sản lượng toàn ngành làm ra đạt gần 31,95 triệu tấn, trong khi thị trường bất động sản ở nhiều địa phương vẫn phục hồi chưa đều.

Nếu tính rộng ra, vào năm 2025, tổng công suất thiết kế của các nhà máy xi măng Việt Nam đã vượt 128 triệu tấn/năm, trong khi lượng bán ra thực tế chỉ khoảng 117 triệu tấn. Việc các nhà máy huy động công suất thiết kế được khoảng 91,45% tuy đã tốt hơn trước rất nhiều, nhưng áp lực tìm đầu ra cho lượng xi măng dư thừa hàng triệu tấn mỗi năm vẫn cực kỳ căng thẳng.

Để hiểu rõ hơn về việc chi phí sản xuất ảnh hưởng thế nào đến giá bán trong bối cảnh này, Quý độc giả có thể theo dõi bài phân tích: giá xi măng khó giảm dù sức mua xi măng tăng mạnh.

Thêm nhà máy mới đi vào hoạt động, nguồn cung miền Bắc dồi dào

Áp lực nguồn cung trên thị trường không hề đứng yên mà vẫn tiếp tục tăng lên. Cụ thể, vào ngày 19/7, Nhà máy Xi măng Liên Khê đã chính thức đi vào vận hành với công suất 3.500 tấn clinker/ngày (tương đương khoảng 1,5–1,7 triệu tấn xi măng/năm). Nhà máy này có lợi thế rất lớn về nguồn nguyên liệu tại chỗ và giao thông đường thủy thuận tiện để chở hàng đi các tỉnh.

Việc có thêm nguồn cung mới cho thấy tình trạng dư công xi măng không thể giải quyết nhanh chóng chỉ sau một vài tháng bán chạy.

Đáng nói hơn, năng lực sản xuất hiện nay đang bị lệch pha rất lớn giữa các vùng miền. Theo số liệu năm 2025, miền Bắc tập trung tới 59 dây chuyền trong tổng số 91 dây chuyền lò quay đang chạy trên cả nước. Việc dồn quá nhiều nhà máy ở miền Bắc khiến cuộc cạnh tranh giành giật đại lý và hạ giá bán tại khu vực này luôn diễn ra khốc liệt hơn miền Trung và miền Nam.

Sự cạnh tranh khốc liệt này cũng là nguyên nhân vì sao cùng một nhịp phục hồi thị trường nhưng kết quả kinh doanh của các đơn vị lại hoàn toàn khác nhau. Xem chi tiết tại bài viết: nhu cầu phục hồi nhưng lợi nhuận doanh nghiệp vẫn phân hóa.

Đại lý không nên nhìn sức mua tăng rồi tăng tồn kho ngay

Với những người trực tiếp bán hàng, tin vui là trong tháng 7, cả ba miền đất nước đều ghi nhận sức tiêu thụ tăng lên:

• Miền Nam: Tiêu thụ tăng 12% so với tháng trước.
• Miền Trung: Tiêu thụ tăng 12% so với tháng trước.
• Miền Bắc: Tiêu thụ tăng 4% so với tháng trước.

Để nắm rõ hơn nguyên nhân khu vực miền Nam dẫn đầu đà tăng tốc này, đại lý có thể xem thêm bài phân tích: vì sao tiêu thụ xi măng cả 3 miền cùng tăng.

Tuy nhiên, đại lý cần lưu ý: Tiêu thụ tăng mạnh một tháng không chắc chắn các tháng sau cũng sẽ giữ được nhịp độ này. Thực tế hồi tháng 6, khi thị trường có dấu hiệu chững lại nhẹ, các nhà máy đã ngay lập tức phải chủ động giảm bớt sản lượng lò quay để tránh bị nghẽn kho bãi.

Do đó, thay vì thấy sức mua chung của cả nước tăng mà vội vàng đổ vốn ôm hàng dự trữ, các đại lý có thể cân nhắc áp dụng những nguyên tắc sau:

1. Theo dõi sát lực mua thực tế tại địa bàn bán hàng của chính mình theo từng tuần.
2. Chỉ tăng lượng tồn kho khi thấy tốc độ xoay vòng bán lẻ của cửa hàng tăng liên tục, nguồn tiền thu về nhanh và nhà máy có chính sách chiết khấu thực sự tốt.
3. Tránh việc chôn vốn quá nhiều vào kho bãi, đề phòng trường hợp các thương hiệu cạnh tranh hạ giá hoặc thay đổi chính sách bán hàng đột ngột nhằm đẩy bớt lượng dư công xi măng ra thị trường.

Ba tín hiệu các đại lý nên theo dõi trong tháng 8–9

Cem.Mart