Xuất khẩu xi măng và clinker Việt Nam vẫn giữ đà tăng khá tốt trong năm 2026. Tuy nhiên, việc Trung Quốc giảm mạnh sản lượng trong nước nhưng lại tăng tốc đẩy hàng ra thị trường quốc tế đang tạo ra một áp lực cạnh tranh gay gắt mới trong nửa cuối năm.
Một diễn biến mới từ Trung Quốc cho thấy sân chơi quốc tế về xuất khẩu xi măng có thể sẽ chật chội hơn trong nửa cuối năm, chứ không hề rộng ra như nhiều người vẫn nghĩ.
Áp lực cạnh tranh xuất khẩu gia tăng khi sản lượng xuất khẩu xi măng Trung Quốc tăng vọt 54% trong 6 tháng đầu năm 2026
Thị trường xuất khẩu đối mặt áp lực từ làn sóng xả hàng của Trung Quốc
Theo Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc, sản lượng xi măng nước này 7 tháng đầu năm đạt khoảng 859,87 triệu tấn, giảm 8,6% so với cùng kỳ. Riêng tháng 7, con số này chỉ còn 126,71 triệu tấn — giảm tới 11,6%. Diễn biến này phản ánh khá rõ áp lực từ phía cầu nội địa của nước này — bất động sản chững lại, đầu tư xây dựng co hẹp, nhiều dự án thiếu vốn.
Nhưng có một điểm dễ bị bỏ qua: sản lượng giảm không có nghĩa Trung Quốc đang rút khỏi cuộc chơi xuất khẩu. Thực tế đang diễn ra theo chiều ngược lại.
Theo số liệu Global Cement tổng hợp, 6 tháng đầu năm Trung Quốc đã xuất khẩu khoảng 4,1 triệu tấn xi măng — tăng tới 54% so với cùng kỳ — cùng khoảng 9,4 triệu tấn clinker. Bangladesh, Ghana và Philippines là những thị trường mà nước này đang đẩy hàng vào nhiều nhất.
Nếu các doanh nghiệp Trung Quốc tiếp tục tìm đầu ra bên ngoài để bù cho sức mua trong nước yếu, lượng hàng đổ vào thị trường quốc tế nhiều khả năng sẽ tăng thêm. Với xuất khẩu xi măng Việt Nam, đây là một áp lực cạnh tranh về giá cực kỳ lớn cần tính đến — nhất là khi Bangladesh và Philippines vốn cũng là những thị trường quen thuộc của hàng Việt.
Để chủ động ứng phó, doanh nghiệp cần liên tục cập nhật và bám sát các biến động thực tế tại điểm bán lẻ trong nước, vốn đang chịu ảnh hưởng bởi hiện trạng giá xi măng khó giảm dù sức mua xi măng tăng mạnh do áp lực chi phí đầu vào.
Xuất khẩu Việt Nam vẫn tăng, nhưng chưa phải lúc để chủ quan
Theo Báo cáo Tình hình Sản xuất và Tiêu thụ Xi măng Việt Nam tháng 7/2026 của CIDC, xuất khẩu xi măng và clinker trong tháng đạt khoảng 3,13 triệu tấn — tăng 7% so với tháng 6 và 4% so với cùng kỳ. Nhìn xa hơn, lũy kế 7 tháng đạt khoảng 22,53 triệu tấn, tăng 13,6%; giá trị xuất khẩu tăng 12,9%.
Về mặt số lượng, đây vẫn là bức tranh tích cực. Nhưng giá trị tăng chậm hơn sản lượng là chi tiết đáng để ý — nó cho thấy hiệu quả từng đơn hàng mới là thứ cần theo dõi, chứ không chỉ đếm số tấn hàng xuất đi.
Câu chuyện này thật ra không mới. Diễn biến xuất khẩu xi măng và clinker tháng 5 đã từng cho thấy vấn đề tương tự: clinker vẫn còn đất sống ở nhiều thị trường, nhưng xi măng thành phẩm thì cạnh tranh gay gắt hơn hẳn, còn chi phí logistics tiếp tục ăn vào hiệu quả chung. Đến tháng 6, xuất khẩu xi măng tiếp tục chịu áp lực dù lượng hàng vẫn cao hơn cùng kỳ.
Ba biến số xuất khẩu doanh nghiệp Việt cần theo dõi sát
Với doanh nghiệp và hệ thống phân phối, sẽ là suy luận hơi vội nếu nghĩ rằng sản lượng Trung Quốc giảm thì nước này sớm muộn cũng phải nhập thêm xi măng. Dữ liệu hiện tại chưa cho thấy dấu hiệu đó — thậm chí đang chỉ ra chiều ngược lại: Trung Quốc xuất khẩu tăng cho thấy họ đang tìm cách đẩy phần cung dư thừa ra ngoài biên giới, chứ không phải quay sang làm khách hàng.
Vậy thứ đáng theo dõi hơn trong vài tháng tới nằm ở ba điểm sau đây:
|
Thị trường nội địa: lớp đệm quan trọng giúp cân bằng cung cầu
Có một điểm Việt Nam đang sở hữu lợi thế hơn so với thị trường Trung Quốc ở thời điểm hiện tại: nhu cầu trong nước đang tăng trưởng ổn định chứ không suy yếu.
Theo Báo cáo tháng 7 của CIDC, tiêu thụ xi măng nội địa đạt gần 8,17 triệu tấn, tăng 33% so với cùng kỳ. Báo cáo Tổng hợp sản xuất và tiêu thụ xi măng 6 tháng đầu năm 2026 cũng cho thấy nội địa chiếm khoảng 68,2% tổng tiêu thụ xi măng và clinker của cả nước trong nửa đầu năm.
Động lực phục hồi mạnh mẽ này đang được phân bổ tương đối đồng đều trên diện rộng, phản ánh qua xu hướng tiêu thụ xi măng gia tăng đồng loạt cả 3 miền, đặc biệt là nhờ tiến độ xây lắp thần tốc của các cụm công trình trọng điểm tại phía Nam.
.
Khi sức mua trong nước đang giữ nhịp tốt, việc cân đối hiệu quả giữa sản lượng bán nội địa và nhận đơn xuất khẩu sẽ là chiến lược khôn ngoan hơn cho các nhà máy, thay vì cố chạy đua hạ giá để giành giật thị phần xuất khẩu vốn đang bị cạnh tranh khốc liệt bởi làn sóng xả hàng từ Trung Quốc.
Cem.Mart
