Theo Báo cáo tình hình thực hiện nhiệm vụ tháng 8 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm tháng 9/2026 của Bộ Xây dựng, công tác quản lý vật liệu xây dựng (VLXD) tiếp tục được tập trung vào hoàn thiện chính sách, quản lý giá và xử lý các phản ánh, kiến nghị liên quan đến lĩnh vực này. Đáng chú ý, Bộ Xây dựng yêu cầu các địa phương tăng cường công bố giá VLXD, chỉ số giá xây dựng, đồng thời thực hiện các giải pháp quản lý, bình ổn giá VLXD nhằm bảo đảm tiến độ các dự án đầu tư xây dựng, nhất là các công trình, dự án trọng điểm quốc gia.
Tăng cường quản lý giá, bảo đảm nguồn cung
Yêu cầu tăng cường công bố giá VLXD được đặt trong bối cảnh nhu cầu xây dựng tiếp tục gia tăng cùng với tiến độ triển khai các dự án hạ tầng, giao thông, đô thị và nhà ở. Giá vật liệu là một trong những yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến tổng mức đầu tư, dự toán xây dựng và hiệu quả tài chính của dự án.
Ảnh minh họa: Internet
Nếu công tác dự báo nhu cầu, chuẩn bị nguồn cung và cập nhật giá không theo kịp tiến độ dự án, nguy cơ biến động giá hoặc thiếu hụt cục bộ có thể tạo thêm áp lực lên chi phí đầu tư, đồng thời ảnh hưởng đến tiến độ thi công. Vì vậy, việc tăng cường công bố giá và bình ổn thị trường không chỉ phục vụ công tác quản lý nhà nước mà còn giúp chủ đầu tư, nhà thầu và doanh nghiệp xây dựng có cơ sở chủ động hơn trong lập dự toán, chào giá, ký kết và triển khai hợp đồng.
Đối với các dự án quy mô lớn, đặc biệt là công trình trọng điểm quốc gia, yêu cầu bảo đảm nguồn cung VLXD càng trở nên quan trọng. Các nhóm vật liệu chủ lực như xi măng, thép xây dựng, cát, đá, đất san lấp và các sản phẩm phục vụ hạ tầng cần được theo dõi sát về năng lực sản xuất, khai thác, vận chuyển và phân phối. Việc phối hợp giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp trong dự báo nhu cầu, cân đối nguồn cung sẽ góp phần hạn chế tình trạng giá tăng đột biến hoặc thiếu vật liệu tại từng khu vực.
Bên cạnh đó, công bố giá VLXD và chỉ số giá xây dựng theo hướng kịp thời, sát với diễn biến thị trường sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch trong hoạt động xây dựng. Đây cũng là cơ sở quan trọng để các bên tham gia dự án xử lý các vấn đề liên quan đến điều chỉnh giá, thanh toán và quyết toán hợp đồng theo quy định.
Nhu cầu vật liệu tiếp tục tăng, doanh nghiệp cần chủ động nguồn lực
Trong thời gian tới, tiến độ triển khai các dự án hạ tầng và nhà ở dự kiến tiếp tục tạo thêm nhu cầu đối với VLXD. Để đáp ứng thị trường, ngành VLXD không chỉ cần bảo đảm sản lượng mà còn phải chú trọng tính ổn định của nguồn cung, minh bạch giá cả, kiểm soát chất lượng và phát triển sản phẩm theo hướng xanh, tiết kiệm tài nguyên.
Đây cũng là thời điểm các doanh nghiệp cần chủ động hơn trong việc xây dựng kế hoạch sản xuất, dự trữ nguyên liệu và nâng cao hiệu quả logistics. Với những doanh nghiệp cung cấp vật liệu cho các dự án lớn, khả năng bảo đảm sản lượng ổn định, đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật và duy trì tiến độ giao hàng sẽ ngày càng trở thành yếu tố quan trọng trong cạnh tranh.
Ở chiều ngược lại, biến động chi phí đầu vào, chi phí năng lượng, vận tải và yêu cầu ngày càng cao về môi trường có thể làm gia tăng áp lực lên giá thành sản phẩm. Do đó, đầu tư công nghệ, tối ưu hóa quy trình sản xuất và nâng cao năng suất sẽ là những giải pháp có ý nghĩa không chỉ về chi phí mà còn về năng lực cạnh tranh dài hạn.
Việc tiếp tục hoàn thiện Luật Quản lý, phát triển VLXD cùng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn liên quan được kỳ vọng tạo cơ sở pháp lý đồng bộ hơn cho công tác quản lý, phát triển và sử dụng vật liệu trong giai đoạn mới. Khung pháp lý rõ ràng cũng sẽ giúp doanh nghiệp có cơ sở định hướng đầu tư, phát triển sản phẩm và nâng cao chất lượng theo yêu cầu của thị trường.
Thúc đẩy vật liệu xanh, giảm tác động môi trường
Một nội dung đáng chú ý khác trong báo cáo là Bộ Xây dựng đang nghiên cứu xây dựng kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 208/NQ-CP về bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu. Định hướng này cho thấy bài toán của ngành VLXD trong thời gian tới không chỉ dừng ở việc đáp ứng nhu cầu xây dựng ngày càng lớn mà còn phải gắn với mục tiêu sử dụng hiệu quả tài nguyên và giảm tác động đến môi trường.
Sản xuất VLXD là lĩnh vực có mức tiêu thụ đáng kể về nguyên liệu và năng lượng, đồng thời phát sinh lượng phát thải lớn ở một số công đoạn. Vì vậy, xu hướng chuyển đổi sang công nghệ sản xuất tiết kiệm năng lượng, sử dụng nguyên liệu thay thế, tăng tỷ lệ vật liệu tái chế và phát triển các sản phẩm có mức phát thải thấp sẽ ngày càng rõ nét.
Đối với doanh nghiệp, yêu cầu về môi trường vì thế không còn chỉ là vấn đề tuân thủ mà đang dần trở thành một yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến chiến lược đầu tư và khả năng tiếp cận thị trường. Những doanh nghiệp sớm đổi mới công nghệ, kiểm soát tiêu hao năng lượng và phát triển dòng sản phẩm xanh sẽ có thêm lợi thế khi các tiêu chuẩn về môi trường trong xây dựng ngày càng được nâng cao.
BuilData
