Theo TCVN 1651-2:2018, một cây thép vằn D10 dài 11,7 m nặng 7,22 kg, D16 nặng 18,49 kg, D32 nặng 73,83 kg. Bảng tra trọng lượng thép D6-D32 kèm sai lệch cho phép ±4% đến ±8% và số cây mỗi tấn.
Theo bảng trọng lượng thép danh nghĩa của TCVN 1651-2:2018, một cây thép vằn D10 dài 11,7 m nặng 7,22 kg, cây D16 nặng 18,49 kg và cây D32 nặng 73,83 kg. Khi nhận hàng, người mua cần cân thử từng cây và so với dải sai lệch cho phép từ ±4% đến ±8% tùy đường kính.
Bảng dưới đây gom khối lượng mỗi mét, khối lượng mỗi cây 11,7 m và số cây trong một tấn cho 12 cỡ thép phổ biến từ D6 đến D32. Số kg/m lấy theo Bảng 2 của tiêu chuẩn, được bảng thông số thép thanh vằn của VAS và trang tổng hợp dung sai trọng lượng thép in lại trùng khớp. Các cột còn lại do Build.Data tính.
Bảng tra trọng lượng thép D6-D32 theo cây 11,7 m
| Đường kính | Khối lượng 1 m (kg) | Khối lượng 1 cây 11,7 m (kg) | Sai lệch cho phép | Số cây trong 1 tấn |
| D6 | 0,222 | 2,60 | ±8% | 385 |
| D8 | 0,395 | 4,62 | ±8% | 216 |
| D10 | 0,617 | 7,22 | ±6% | 138 |
| D12 | 0,888 | 10,39 | ±6% | 96 |
| D14 | 1,21 | 14,16 | ±5% | 71 |
| D16 | 1,58 | 18,49 | ±5% | 54 |
| D18 | 2,00 | 23,40 | ±5% | 43 |
| D20 | 2,47 | 28,90 | ±5% | 35 |
| D22 | 2,98 | 34,87 | ±5% | 29 |
| D25 | 3,85 | 45,05 | ±4% | 22 |
| D28 | 4,83 | 56,51 | ±4% | 18 |
| D32 | 6,31 | 73,83 | ±4% | 14 |
Số cây trong một tấn được làm tròn đến cây gần nhất, tính bằng 1.000 kg chia khối lượng danh nghĩa của một cây. D6 và D8 được VAS xếp theo TCVN 1651-1 (thép tròn trơn), vì vậy khối lượng theo cây của hai cỡ này chỉ dùng để quy đổi.
Khối lượng một cây thép dài 11,7 m và dải sai lệch cho phép theo đường kính. Đồ họa: Build.Data
Tự tính khối lượng 1 m thép từ đường kính
Khi không có bảng, kỹ sư dùng công thức m = 0,00617 × d², với d tính bằng mm và m tính bằng kg/m. Hệ số 0,00617 là kết quả Build.Data ước tính từ khối lượng riêng thép 7.850 kg/m³ nhân diện tích tiết diện tròn π × d²/4. Đối chiếu 12 cỡ trong bảng, công thức lệch không quá 0,005 kg/m so với số danh nghĩa. Ví dụ D20: 0,00617 × 400 = 2,47 kg/m, khớp với tiêu chuẩn.
Cân thử từng cây khi nhận thép tại công trình
Sai lệch trong Bảng 2 áp cho một thanh đơn lẻ, không phải cho cả xe hàng hay phiếu cân thương mại, theo phân tích của baogiathepxaydung.com. Từ dải sai lệch, Build.Data tính ra ngưỡng tối thiểu của một cây 11,7 m:
• D10: 6,79 kg (7,22 kg trừ 6%)
• D16: 17,56 kg (18,49 kg trừ 5%)
• D25: 43,24 kg (45,05 kg trừ 4%)
• D32: 70,87 kg (73,83 kg trừ 4%)
Cây nhẹ hơn ngưỡng này có tiết diện thép nhỏ hơn thiết kế. Với hợp đồng mua theo tấn, thép D16 nhẹ đúng 5% cho thêm khoảng 33 m mỗi tấn (666 m so với 633 m), tức chiều dài tăng nhưng lượng thép trong cấu kiện giảm. Nếu mua theo cây, phần thiếu hụt là khoản người mua trả mà không nhận được. Build.Data đánh giá cân thử vài cây mỗi cỡ đủ để phát hiện thép thiếu khối lượng trước khi ký biên bản giao nhận, dựa trên các ngưỡng vừa tính.
Quy đổi tấn sang số cây khi lập dự toán
Bảng bóc khối lượng cốt thép tính theo kg; bảng tra giúp đổi ra số cây để đếm khi giao nhận. Một tấn D12 tương đương khoảng 96 cây, một tấn D20 khoảng 35 cây. Hao hụt cắt nối được tính riêng theo định mức sử dụng vật liệu tại Thông tư 38/2026/TT-BXD. Giá theo kg tham khảo trong bài giá thép xây dựng tháng 11/2026 rồi nhân với khối lượng cây để ra giá mỗi cây. Người cần so báo giá nhiều đại lý có thể tra trên sàn muaban.ximang.vn.
Theo TCVN 1651-2:2018 (Bảng 2, dẫn lại qua VAS và baogiathepxaydung.com). Các con số khối lượng mỗi cây, số cây mỗi tấn, ngưỡng tối thiểu và hệ số 0,00617 là ước tính của Build.Data. Ảnh chính: W.carter, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.
Build.Data
#



