Ngày 24/9/2026, Sở Công Thương tỉnh Gia Lai cho biết đã yêu cầu các doanh nghiệp được UBND tỉnh cấp giấy phép khai thác cát lòng sông trên địa bàn thực hiện tạm dừng hoạt động khai thác theo quy định trong mùa mưa. Việc nhiều mỏ cát lòng sông bước vào thời gian tạm dừng có thể tác động nhất định đến nguồn cung vật liệu xây dựng, qua đó tạo áp lực lên giá cát xây dựng trong những tháng cuối năm.
Theo đó, đối với các doanh nghiệp hoạt động tại khu vực phía Đông tỉnh Gia Lai (tỉnh Bình Định trước khi sắp xếp), hoạt động khai thác cát lòng sông được thực hiện từ ngày 1/1 đến hết ngày 15/9 hằng năm. Từ ngày 16/9 đến ngày 31/12, các doanh nghiệp phải dừng khai thác.
Trong thời gian từ ngày 16/9 đến ngày 30/9, doanh nghiệp phải hoàn thành việc thanh thải dòng chảy, thu dọn đường công vụ trên sông. Sở Công Thương tỉnh Gia Lai nghiêm cấm việc lợi dụng hoạt động thanh thải dòng chảy để khai thác cát trái phép.
Đối với các doanh nghiệp thuộc khu vực phía Tây tỉnh Gia Lai (tỉnh Gia Lai trước khi sắp xếp), doanh nghiệp phải tạm ngừng hoạt động khai thác khoáng sản trên lòng sông theo thời gian được quy định tại giấy phép khai thác. Các doanh nghiệp đang thực hiện thanh thải dòng chảy, thu dọn đường công vụ trên sông cũng không được lợi dụng hoạt động này để khai thác cát trái phép trong thời gian tạm ngừng.
Sở Công Thương yêu cầu các doanh nghiệp lập phương án quan trắc, đánh giá mức độ bồi tụ tại khu vực khai thác trước mùa mưa và trước thời điểm hoạt động khai thác trở lại sau mùa mưa. Đồng thời, doanh nghiệp phải lập bản đồ đáy sông tại khu vực khai thác và khu vực lân cận, xác định trữ lượng cát bồi đắp để gửi cơ quan có thẩm quyền theo dõi, quản lý theo quy định.
Trước khi hoạt động khai thác trở lại, nếu thời hạn khai thác theo giấy phép còn hiệu lực, doanh nghiệp phải báo cáo bằng văn bản với UBND tỉnh thông qua Sở Công Thương và chính quyền địa phương để kiểm tra, giám sát.
UBND các xã, phường có mỏ cát được yêu cầu tổ chức kiểm tra, giám sát việc tạm ngừng khai thác cát trong mùa mưa, đồng thời xử lý các hành vi vi phạm nếu có. Đối với các mỏ cát lòng sông được UBND tỉnh Gia Lai thống nhất chủ trương khai thác trong mùa mưa, doanh nghiệp phải thực hiện theo phương án ứng phó thiên tai đã được Sở Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn, thẩm định.
Nguồn cung cát xây dựng có thể bị thu hẹp
Việc tạm dừng khai thác cát lòng sông trong mùa mưa là biện pháp nhằm bảo đảm an toàn dòng chảy, hạn chế nguy cơ sạt lở và phục vụ công tác quản lý hoạt động khai thác khoáng sản. Tuy nhiên, về phía thị trường vật liệu xây dựng, quy định này cũng đồng nghĩa với việc một phần nguồn cung cát khai thác mới bị gián đoạn trong một khoảng thời gian nhất định.
Đặc biệt, tại khu vực phía Đông tỉnh, các mỏ cát lòng sông phải dừng khai thác từ ngày 16/9 đến hết ngày 31/12. Nếu lượng cát tồn kho tại các doanh nghiệp không đủ lớn hoặc nguồn cung thay thế không đáp ứng kịp nhu cầu, thị trường có thể xuất hiện tình trạng nguồn cung cát xây dựng giảm cục bộ.
Tác động này có thể rõ hơn tại những địa bàn có nhu cầu xây dựng tăng cao, khoảng cách vận chuyển xa hoặc phụ thuộc nhiều vào nguồn cát từ các mỏ lòng sông trong khu vực. Khi nguồn cung tại chỗ giảm, chi phí vận chuyển từ các mỏ còn được phép hoạt động hoặc từ khu vực khác có thể trở thành một yếu tố đáng chú ý trong giá bán đến chân công trình.
Tuy nhiên, việc tạm dừng khai thác không đồng nghĩa giá cát xây dựng chắc chắn tăng trên toàn tỉnh. Mức độ tác động còn phụ thuộc vào lượng cát đã khai thác và tồn kho trước thời điểm tạm dừng, khả năng cung ứng của các mỏ được phép hoạt động, nguồn vật liệu thay thế, nhu cầu xây dựng thực tế và diễn biến chi phí vận chuyển.
Giá cát xây dựng có thể chịu áp lực tăng
Theo thông báo công bố giá vật liệu xây dựng tháng 8/2026 của Sở Xây dựng tỉnh Gia Lai, giá vật liệu xây dựng được công bố theo từng loại vật liệu, khu vực và điều kiện cung ứng. Đây là mức giá tham khảo phục vụ quản lý chi phí xây dựng, không phải mức giá bán cố định áp dụng cho mọi công trình và mọi địa bàn.
Bước sang tháng 9/2026, khi nhiều mỏ cát lòng sông bắt đầu bước vào thời gian tạm dừng khai thác, nguồn cát khai thác mới có thể giảm so với giai đoạn trước. Trong trường hợp nhu cầu xây dựng vẫn duy trì ở mức cao, sự chênh lệch giữa cung và cầu có thể tạo áp lực tăng đối với giá cát xây dựng.
Tuy vậy, diễn biến giá thực tế sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Các doanh nghiệp có lượng cát dự trữ từ trước có thể tiếp tục cung ứng trong thời gian mỏ tạm dừng, qua đó hạn chế mức độ thiếu hụt trong ngắn hạn. Ngược lại, tại những khu vực nguồn dự trữ thấp và nguồn cung thay thế hạn chế, giá giao dịch có thể biến động mạnh hơn.
Ngoài yếu tố nguồn cung, chi phí vận chuyển cũng có thể ảnh hưởng đáng kể đến giá cát tại từng địa phương. Cát được vận chuyển từ các mỏ ở xa đến công trình sẽ phát sinh thêm chi phí nhiên liệu, phương tiện và cự ly vận chuyển, khiến giá đến chân công trình có thể khác đáng kể so với giá tại mỏ hoặc mức giá được cơ quan quản lý công bố.
Build.Data
