» Vỏ bao xi măng là loại bao bì phát sinh rất phổ biến trong xây dựng dân dụng, công trình hạ tầng, trạm trộn bê tông, nhà máy cấu kiện và các đại lý vật liệu xây dựng. Trước đây, phần lớn vỏ bao sau khi dùng hết xi măng thường được bán phế liệu, tận dụng tạm thời hoặc thải chung với rác xây dựng.
Tuy nhiên, khi cơ chế EPR (trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất) được triển khai mạnh hơn, vấn đề thu gom và tái chế vỏ bao xi măng cũng bắt đầu được quan tâm rõ ràng hơn trong ngành vật liệu xây dựng.
Theo Nghị định 110/2026/NĐ-CP, trách nhiệm tái chế vỏ bao xi măng thuộc về nhà sản xuất hoặc nhập khẩu bao bì xi măng. Đây là điểm quan trọng giúp làm rõ trách nhiệm trong chuỗi sản xuất và lưu thông xi măng đóng bao.
Trách nhiệm tái chế thuộc về nhà sản xuất, nhập khẩu bao bì xi măng
Một điểm từng gây nhiều tranh luận trong ngành là: trách nhiệm tái chế vỏ bao xi măng thuộc về doanh nghiệp xi măng hay doanh nghiệp sản xuất bao bì?
Theo tinh thần của Nghị định 110/2026/NĐ-CP, trách nhiệm này thuộc về nhà sản xuất hoặc nhập khẩu vỏ bao xi măng.
Điều này được đánh giá phù hợp hơn với thực tế sản xuất, bởi nhiều doanh nghiệp xi măng hiện nay không trực tiếp sản xuất bao bì mà đặt hàng từ các đơn vị chuyên sản xuất bao xi măng.
Như vậy, đơn vị sản xuất bao bì là bên chịu trách nhiệm chính về tái chế theo cơ chế EPR đối với vỏ bao xi măng đưa ra thị trường.
Nhà sản xuất bao bì có thể thực hiện EPR theo nhiều hình thức
Theo quy định, doanh nghiệp có thể lựa chọn nhiều phương thức thực hiện trách nhiệm tái chế như:
- Tự tổ chức thu gom và tái chế
- Ký hợp đồng với đơn vị tái chế
- Ủy quyền cho tổ chức thực hiện trách nhiệm tái chế
- Đóng góp tài chính hỗ trợ tái chế theo quy định
Trường hợp đóng góp tài chính, mức đóng góp được tính theo công thức:
F = R x V x Fs
Trong đó:
-
- F là tổng số tiền đóng góp
- R là tỷ lệ tái chế bắt buộc
- V là khối lượng bao bì đưa ra thị trường
- Fs là mức đóng góp tài chính trên đơn vị khối lượng bao bì
Quy định này buộc doanh nghiệp phải quản lý tốt dữ liệu về sản lượng bao bì, phương án thu hồi và hồ sơ tái chế.
Nhà thầu và công trình vẫn phải có trách nhiệm thu gom
Dù trách nhiệm tái chế theo EPR thuộc về nhà sản xuất bao bì, nhưng tại nơi phát sinh chất thải, nhà thầu và đơn vị sử dụng vẫn phải có trách nhiệm thu gom đúng cách.
Một số yêu cầu cơ bản gồm:
- Không vứt vỏ bao ra môi trường
- Không đốt vỏ bao ngoài trời
- Thu gom riêng với rác sinh hoạt
- Giữ bao khô nếu có thể tái chế
- Tập kết đúng nơi quy định tại công trường
Nếu vỏ bao bị trộn với đất đá, gạch vỡ hoặc bị ngấm nước mưa thì khả năng tái chế gần như không còn.
Đại lý xi măng có thể trở thành điểm thu hồi bao bì
Các đại lý và nhà phân phối tuy không phải chủ thể chịu trách nhiệm tái chế chính, nhưng lại là mắt xích quan trọng trong hoạt động thu hồi bao bì.
Một số việc đại lý có thể tham gia gồm:
- Thu gom vỏ bao từ khách hàng
- Phối hợp chương trình thu hồi với nhà sản xuất bao bì
- Kết nối với đơn vị tái chế
- Tổ chức điểm tập kết vỏ bao sạch
Trong tương lai, hệ thống đại lý VLXD có thể trở thành một phần của mạng lưới thu hồi bao bì ngành xi măng theo hướng kinh tế tuần hoàn.
Trong bối cảnh ngành xi măng đang hướng tới phát triển xanh và kinh tế tuần hoàn, việc quản lý tốt vỏ bao sau sử dụng sẽ ngày càng trở thành yêu cầu quan trọng đối với toàn bộ chuỗi cung ứng vật liệu xây dựng.
Cem.Mart
