» Sự thắt chặt nguồn cung vật liệu nền trong khi nhu cầu hạ tầng tăng cao đang khiến giá cát và đá xây dựng leo thang, tạo áp lực đáng kể lên tổng mức đầu tư các công trình.
Trong bức tranh chung của thị trường vật liệu xây dựng năm 2025, diễn biến giá giữa các nhóm sản phẩm cho thấy sự phân hóa rõ rệt. Trong khi giá xi măng và thép xây dựng chỉ biến động nhẹ và duy trì xu hướng tăng chậm, thì nhóm vật liệu nền như cát và đá xây dựng lại ghi nhận mức tăng đáng kể, trở thành yếu tố tạo áp lực lớn lên tổng chi phí xây dựng.
Thực tế thị trường cho thấy, giá cát và đá xây dựng tăng mạnh trong các giai đoạn cao điểm thi công, đặc biệt tại những địa phương tập trung nhiều dự án hạ tầng giao thông. Nhu cầu vật liệu nền phục vụ các công trình đường bộ, cao tốc, san lấp và hạ tầng kỹ thuật gia tăng nhanh, trong khi khả năng bổ sung nguồn cung lại không theo kịp tốc độ triển khai dự án.
Nguyên nhân cốt lõi nằm ở đặc thù nguồn cung của cát và đá xây dựng. Khác với xi măng hay thép - những sản phẩm được sản xuất theo mô hình công nghiệp với công suất lớn và tính ổn định cao - cát, đá phụ thuộc trực tiếp vào hoạt động khai thác mỏ, điều kiện địa chất và công tác cấp phép tại từng địa phương. Việc siết chặt quản lý tài nguyên khoáng sản cùng những vướng mắc về thủ tục pháp lý khiến nhiều mỏ không thể mở rộng hoặc nâng công suất, dù nhu cầu thị trường tăng cao.
Bên cạnh yếu tố khan hiếm nguồn cung, chi phí khai thác và vận chuyển cũng góp phần đẩy giá cát và đá leo thang. Phần lớn các mỏ vật liệu nằm xa khu vực thi công, trong khi chi phí nhiên liệu, nhân công và logistics duy trì ở mức cao, làm gia tăng đáng kể giá thành vật liệu khi đưa đến công trình. Điều này khiến cát và đá trở thành nhóm vật liệu nhạy cảm nhất trước các biến động chi phí đầu vào.
So sánh tương quan cho thấy, mức tăng giá của cát và đá xây dựng trong năm 2025 cao hơn rõ rệt so với xi măng và thép xây dựng. Với xi măng và thép, nguồn cung dồi dào và tình trạng công suất dư thừa vẫn đóng vai trò kìm chế đà tăng giá. Ngược lại, sự thiếu hụt cục bộ của cát, đá tại nhiều địa phương lại tạo ra áp lực tăng giá liên tục trong các đợt cao điểm thi công.
Diễn biến này tác động trực tiếp đến tổng mức đầu tư xây dựng, đặc biệt đối với các dự án hạ tầng giao thông và công trình có khối lượng nền móng lớn. Dù tỷ trọng cát và đá trong cơ cấu chi phí không cao như xi măng hay thép, nhưng mức tăng giá mạnh khiến chi phí thực tế bị đội lên đáng kể, gây khó khăn cho nhà thầu trong việc kiểm soát ngân sách và tiến độ.
Trong bối cảnh đó, nhiều nhà thầu buộc phải điều chỉnh kế hoạch thi công, tìm kiếm nguồn cung thay thế hoặc chấp nhận biên lợi nhuận thấp hơn để hạn chế tác động từ biến động giá. Tuy nhiên, khi nguồn cung cát và đá chưa được cải thiện rõ rệt, dư địa giảm giá của nhóm vật liệu này vẫn rất hạn chế, nhất là khi nhu cầu đầu tư hạ tầng tiếp tục duy trì ở mức cao.
Nhìn tổng thể, đà tăng giá của cát và đá xây dựng trong năm 2025 không chỉ mang tính thời điểm, mà phản ánh những điểm nghẽn mang tính cấu trúc của thị trường vật liệu nền. Đây cũng là yếu tố khiến bức tranh giá vật liệu xây dựng trở nên đa chiều hơn, đặt ra yêu cầu cấp thiết về quy hoạch nguồn mỏ, cải cách thủ tục cấp phép và giải pháp cung ứng bền vững trong trung và dài hạn.
Cem.Info
